ON-LINE Συλλογή Υπογραφών για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση

Ο Γιάννης είναι σχεδόν πενήντα χρόνων και το μόνο που θυμάται από ολόκληρη τη ζωή του, πριν μεταφερθεί στον ξενώνα «Θέτις» στο Χαλάνδρι, είναι μια διαρκής περιπλάνηση στα ψυχιατρεία. Το ίδιο και η Δήμητρα, ο Πάνος, η Μαρία.

Στο σπίτι που τώρα ζουν- έντεκα ενήλικες που πέρασαν τα περισσότερα χρόνια τους στο ΠΙΚΠΑ Λέρου- η ζωή απέκτησε ξανά χρώμα, όπως και οι τοίχοι, τα κλινοσκεπάσματα, τα ρούχα που φοράνε.

Στην άλλη άκρη της Αθήνας, στη Λαμπρινή, μια ομάδα επτά παιδιών, ηλικίας μόλις 4 έως 12 ετών, αποτελούν τον πυρήνα της οικογένειας του ξενώνα «Μελία». Τα παιδιά αυτά έχουν ζήσει τρομακτικές εμπειρίες. Η μητέρα

ΜΑΧΑΙΡΙ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ

Μέσα στο 2008, το υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης μείωσε κατά 50% τη χρηματοδότηση των μονάδων

ή ο πατέρας τους παρουσίασαν κάποια σοβαρή ψυχική διαταραχή και εκείνα βρέθηκαν στη δίνη της. Ένιωσαν υπεύθυνα για το πρόβλημα και πέρα από τον φόβο και την ανασφάλεια αισθάνθηκαν και ενοχή. Στο νέο τους σπίτι, η σύγχυση άρχισε να υποχωρεί, τα πράγματα να ξεκαθαρίζουν και με τη βοήθεια των ειδικών μπορούν να κατανοήσουν και να διαχειρισθούν καλύτερα την κρίση στην οικογένεια.

Οι ξενώνες «Θέτις» και «Μελία» είναι δύο από τους πέντε συνολικά ξενώνες της Εταιρείας Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (ΕΨΥΠΕ), με επιστημονικό υπεύθυνο τον κ. Ιωάννη Τσιάντη, αναπληρωτή καθηγητή Παιδοψυχιατρικής, και απειλούνται με λουκέτο.

«Τόσο οι ξενώνες “Θέτις” και “Μελία” όσο και οι ξενώνες “Αριάδνη”, “Οδυσσέας” και “Ίρις” που δημιουργήθηκαν στα πλαίσια της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης κινδυνεύουν άμεσα να κλείσουν και οι ενήλικες, τα παιδιά και οι έφηβοι που φιλοξενούνται σ΄ αυτούς να ξαναγυρίσουν στα ψυχιατρεία, σε ιδρύματα ή σε κλονισμένες οικογενειακές εστίες. Τα ίδια ακριβώς προβλήματα αντιμετωπίζουμε και στο Κέντρο Ημέρας “Ωρίωνας” που απευθύνεται σε εφήβους με ψυχικές διαταραχές. Το τραγικό είναι ότι οι τρεις μονάδες που αφορούν παιδιά και εφήβους είναι πρότυπες και οι μοναδικές που λειτουργούν στη χώρα», επισημαίνει ο κ. Τσιάντης.

Η λειτουργία των ξενώνων της ΕΨΥΠΕ βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε οριακό σημείο και όπως εξηγεί ο κ. Χάρης Ασημόπουλος, κοινωνικός λειτουργός και συντονιστής των προγραμμάτων της, «τα προβλήματα είναι τόσο οξυμμένα που η κατάσταση κρίνεται κρίσιμη»!

Μόνο μέσα στο 2008, το υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης μείωσε κατά 50% τη χρηματοδότηση των μονάδων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα σοβαρότατα οικονομικά προβλήματα στη λειτουργία των ξενώνων: «Αδυνατούμε πλέον να πληρώνουμε τα ενοίκια και τις υπόλοιπες βασικές δαπάνες, επικρατεί μεγάλη αβεβαιότητα, οι εργαζόμενοι είναι απλήρωτοι από 4 έως 5 μήνες, υπάρχει επαγγελματική εξουθένωση και πτώση του ηθικού και παρά τα επανειλημμένα μας έγγραφα προς το αρμόδιο υπουργείο δεν έχουμε λάβει κάποια απάντηση από τον Ιούνιο και δεν έχει παρθεί κανένα μέτρο για την αντιμετώπιση της κρίσιμης αυτής κατάστασης», λένε οι υπεύθυνοι.

Πολλοί έφηβοι αλλά και ενήλικες, όπως επισημαίνει ο κ. Ασημόπουλος, «έχουν αντιληφθεί εδώ και καιρό τον κίνδυνο που διατρέχουν εξαιτίας της αποχής του υπουργείου Υγείας από τις βασικές του οικονομικές υποχρεώσεις και αρκετοί παρουσιάζουν επιδείνωση και συχνότερες κρίσεις…».

Απλήρωτοι 6 μήνες οι εργαζόμενοι

ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ στους πέντε ξενώνες και το Κέντρο Ημέρας της ΕΨΥΠΕ δεν είναι παρά η μικρογραφία ενός τεράστιου προβλήματος που αφορά συνολικά 370 Μονάδες Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης, Οικοτροφεία, Προστατευόμενα Διαμερίσματα και Κέντρα Ημέρας που επιχορηγούνται από τον τακτικό κρατικό προϋπολογισμό και απειλούνται με λουκέτο. Συνολικά 3.000 ψυχικά πάσχοντες κινδυνεύουν να επιστρέψουν στα ψυχιατρεία (πολλά από αυτά έχουν… κλείσει) ενώ 2.500 εργαζόμενοι αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα επιβίωσης, αφού παραμένουν απλήρωτοι έως και έξι μήνες.

«Χρωστάμε ενοίκια πέντε έως οκτώ μηνών, έχουμε τεράστια ελλείμματα λόγω απλήρωτων υποχρεώσεων προς συνεργάτες και προμηθευτές και αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζουμε 32 αγωγές εξώσεων από ιδιοκτήτες ακινήτων », εξηγεί ο κ. Μενέλαος Θεοδωρουλάκης, πρόεδρος της συντονιστικής επιτροπής του Δικτύου «Αργώς». «Η κατάσταση είναι δραματική. Το 25% των εργαζομένων στους ξενώνες μας έχει ήδη παραιτηθεί! Πολλές μονάδες μας αντιμετωπίζουν άμεσο κίνδυνο διακοπής του τηλεφώνου και του ρεύματος, αδυνατούν να εξασφαλίσουν πετρέλαιο για τον χειμώνα, ενώ αρκετοί προμηθευτές μας απειλούν με διακοπή της τροφοδοσίας…».

Εργαζόμενοι στις Δομές Ψυχικής Υγείας

της Αγγελικής Συλλιγαρδάκη

Μέρος της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης που άρχισε τη δεκαετία του ’80 ανατέθηκε σε ιδιώτες που είτε προϋπήρχαν στο χώρο και είχαν ήδη γνώση και εμπειρία, είτε σε κάποιους που με την ευκαιρία αυτή σύστησαν ΜΚΟ, προκειμένου να αναλάβουν την ευθύνη για την υλοποίηση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης. Οι υποδομές για τις Μονάδες αυτές, καθώς και η λειτουργία για το πρώτο 12μηνο ή 18μηνο, χρηματοδοτήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση και μάλιστα με προδιαγραφές που συνιστούσαν σε πολλές περιπτώσεις ποιοτικές υπηρεσίες, με προσωπικό αρκετό (αν και συνήθως κακοπληρωμένο), πολλές δραστηριότητες που θα προήγαγαν τη δημιουργικότητα και την κοινωνικοποίηση των ασθενών, κ.ο.κ.. Με το πέρας των χρηματοδοτήσεων όμως άρχισαν να εγκαταλείπονται από το κράτος οι παραπάνω υπηρεσίες.

Η ηγεσία του υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης συστηματικά, εδώ και χρόνια, αρνείται να δώσει μια λύση στο πρόβλημα που η ίδια έχει δημιουργήσει και αθετεί προκλητικά κάθε δέσμευσή της για τη στήριξη της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης. Η υποχρηματοδότηση από το υπουργείο έφερε τραγικές συνέπειες για τους ψυχικά ασθενείς, τις οικογένειές τους και τους εργαζόμενους που τους υποστηρίζουν. Για πολλοστή φορά οι εργαζόμενοι παραμένουν απλήρωτοι έως και 5 μήνες. Το υπουργείο Υγείας δεν έχει εκφράσει ρητά την πολιτική του για την ψυχική υγεία, δεν έχει ξεκαθαρίσει πώς, πόσο και πότε θα χρηματοδοτεί τις υπηρεσίες μας. Συμπεραίνουμε ότι δεν υπάρχει πολιτική βούληση να υποστηρίξει τη δημόσια ψυχική υγεία, αποποιείται την ευθύνη του για την προστασία των ευάλωτων πληθυσμών της χώρας μας και των λειτουργών που τους φροντίζουν. Η διοίκηση πολλών φορέων ανατίθεται σε ιδιώτες προκειμένου να απορροφηθούν κονδύλια. Το υπουργείο Υγείας δεν εποπτεύει, δεν ελέγχει και δεν οδηγεί στη δικαιοσύνη όσες διοικήσεις λειτουργούν με μη νόμιμους τρόπους.

Δυστυχώς, συχνά οι εργαζόμενοι υποφέρουν και από τις διοικήσεις-εργοδότες που με τη στάση τους δεν προασπίζονται τα συμφέροντα των ψυχικά ασθενών και των εργαζομένων, δεν διεκδικούν ουσιαστικές λύσεις, εκβιάζουν, απειλούν και απολύουν εργαζόμενους, όταν αυτοί διεκδικούν τα αυτονόητα. Οι εργαζόμενοι πέρα από την εξάντληση που νιώθουν από τη μακροχρόνια κρίση, τη μη καταβολή των δεδουλευμένων τους για μήνες, την απειλή για κλείσιμο των δομών τους, νιώθουν οργή και αγανάκτηση που την εκφράζουν μέσα από διεκδικητικούς αγώνες που αυξάνονται με το πέρασμα του χρόνου.

Η Αγγελική Συλλιγαρδάκη είναι ψυχολόγος, πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων στο Ελληνικό Κέντρο για την Ψυχική Υγεία και Θεραπεία του Παιδιού και της Οικογένειας “Το Περιβολάκι”